〜てはいけません
không được làm … (cấm đoán)
Dạng khác: 〜てはいけない・〜ちゃいけない・〜じゃいけない
Cách nối
- Vて + はいけません
- Thân mật: Vて + はいけない; văn nói ～ては → ～ちゃ, ～では → ～じゃ (飲んじゃいけない)
1Cấm theo quy định
Dùng để nói điều bị cấm theo luật lệ, quy định, hoặc người trên nhắc người dưới. Sắc thái mạnh, không dùng để nhờ người trên — khi đó dùng ～ないでください.
- ここでたばこを吸ってはいけません。
Không được hút thuốc ở đây.
- 美術館の中で写真を撮ってはいけません。
Không được chụp ảnh trong bảo tàng mỹ thuật.
2Trả lời câu xin phép
Đáp lại ～てもいいですか khi không cho phép: いいえ、いけません／いいえ、～てはいけません.
- A：ここに車を止めてもいいですか。B：いいえ、いけません。
A: Tôi đỗ xe ở đây được không? B: Không, không được.
- A：辞書を見てもいいですか。B：いいえ、試験のときは見てはいけません。
A: Em xem từ điển được không ạ? B: Không, lúc thi thì không được xem.
3Văn nói: ～ちゃいけない／～じゃいけない
Trong hội thoại thân mật, ては rút thành ちゃ, では rút thành じゃ (với động từ có て-form là で).
- 子供はお酒を飲んじゃいけないよ。
Trẻ con không được uống rượu đâu.
- まだ開けちゃいけない。
Chưa được mở đâu.
Lưu ý & lỗi hay gặp
- Không dùng với người trên; muốn yêu cầu lịch sự “xin đừng” → ～ないでください.
- Đừng nhầm ～てはいけない (cấm) với ～なければいけない (phải).
- Thể cấm đoán V辞書形＋な (行くな) còn mạnh và thô hơn nhiều.
Dễ nhầm với
Kiểm tra nhanh
ここは病院ですから、大きい声で話して（ ）。
Vì là bệnh viện nên “không được nói to” → ～てはいけません. ～てもいいです (được phép) trái nghĩa với lý do 病院ですから.
A：この部屋で食べてもいいですか。B：すみません、ここで食べ（ ）いけないんです。
Cấm đoán: Vて＋はいけない → 食べてはいけない. Trong các lựa chọn này, chỉ ては tạo thành câu đúng với nghĩa “không được ăn ở đây”.